سخنگاه

دامي براي واتيكان

ناصر خالديان: اظهارات اخير پاپ بنديكت شانزدهم اين نگراني را به وجود آورده كه ناخواسته و تنها با يك نقل قول كوتاه مجوز مذهبي جنگ‌هاي صليبي نوين را كه از حوادث يازدهم سپتامبر آغاز شده، صادر كرده و بر آن صحه گذاشته باشد. نيازي به يادآوري نيست كه چرا جملات او به عنوان بالاترين مرجع آيين مسيحيت كاتوليك مبني بر اين كه اسلام ديني است كه با شمشير و خشونت صادر شده، خود به تنهايي هورمون آدرنالين در وجود هر مسلمان مومني را ترشح مي‌كند! و نيازي به يادآوري نيست که چرا اين نوع نگاه دست راستي و سياسي-مذهبي (از هر دو طرف اسلام يا مسيحيت) بر تمام اين بي‌نظمي‌ها و‌ آشوب‌هاي قرن جديد دامن مي‌زند.
شايد علت محبوبيت پاپ ژان پل دوم به نسبت پاپ جديد اين است كه نگاه او بسيار «انساني»تر از پاپ فعلي بود و پاپ جديد گويا ديدگاه‌هاي مذهبي بيشتري دارد و مذهب نيز در برابر مذهب آن انعطاف انسان‌گرايي را متاسفانه هيچ وقت نداشته است. تعصب‌ها از سوي تمام اديان هميشه وجود داشته‌اند و مانع تفاهم انساني بوده‌اند و اگر روشن‌فكراني در ميان پيروان اديان مختلف وجود دارند كه بر همزيستي و تفاهم و گفتگوي اديان تاكيد مي‌ورزند، تعداد آنها به نسبت مومنين خرافه‌پرست و عوام متعصب بسيار اندك‌تر است و اين نگراني را بيشتر مي‌كند.
پاپ مثالي را مي‌آورد كه آموزه و نقل قولي مربوط به قرون وسطاي اروپا است كه در آن ديكتاتوري كليسا و اوج انكيزسيون و تفتيش عقايد مذهبي و جنگ‌هاي صليبي به فتواي پاپ اوربانوس دوم رخ داد و همين عدم توجه به جزئيات و تحريكات، ما را نسبت به برافروختن آتش كينه و عداوت‌هاي مذهبي باز هم بيشتر نگران مي‌كند.
اين نگراني حاصل اين است كه اگر جنگ‌هاي پراكنده اخير در سطح دنيا حاصل دسيسه‌ي سياستمداران است، با چراغ سبز سران مذهبي عملاً به جنگ‌هاي مذهبي وسيع‌تري كشيده شود. اين لغزش و دامي براي واتيكان است كه ناخواسته به جنگ‌هاي مذهبي دامن بزند و اگر اكنون بازار يا نفت يا پوسته‌هايي نظير صدور دمكراسي مورد نظر است هيچ تضميني وجود ندارد كه «مؤمنين» پيروان اديان مسيحيت و اسلام اين بار «با وجداني آسوده» به جنگ عليه يكديگر برنخيزند. جنگي كه از اخلاق صلاح الدين ايوبي و ريچارد شيردل هم در آن خبري نخواهد بود.

از نقطه ته خط